Tagarchief: autobiografisch

Lekker bekkie

De oude heer zit in een leunstoel. Niet rechtop, maar schuin naar de vrouw rechts van hem gebogen, die onderuitgezakt in een rolstoel zit. Hij houdt haar kleine hand in zijn beide handen en wrijft er over. Zachtjes maar onophoudelijk gaan zijn vingers over haar gevlekte huid. Alsof hij de levenslust erin terug wil wrijven.
Zij kijkt niet naar hem. Soms heft ze haar hoofd met de keurige witte watergolfkrullen en zegt iets: ‘Het duurt lang, hè?’, of ‘Ze lopen daar alsmaar rond’, of ‘We blijven vanavond toch niet lang weg?’
Hij glimlacht en knikt naar haar. ‘Nee hoor, we blijven echt niet lang weg’. Hij brengt haar hand omhoog en kust hem.
Hij weet zeker dat ze niet lang wegblijven, of eigenlijk: dat ze helemaal niet weggaan. De oude heer en de oude mevrouw wonen in een gesloten afdeling en blijven daar. Binnen, in de grote betegelde kamers met kleedjes op de tafels en een televisie die altijd staat te blèren, of buiten op het kleine balkon als het warm genoeg is.
Ze hoort zijn antwoord niet, dat kan ze niet, ze is stokdoof. Maar ze ziet zijn glimlach en die stelt haar gerust. De alertheid zakt langzaam weg uit haar blauwe ogen. Haar blik is doelloos gericht op het doorzichtige kunststof tafelblad dat op de rolstoel is gemonteerd. Het blad is nuttig, de verzorgers kunnen er haar voedsel en drinken opzetten. Het is sterk genoeg om op te leunen en is bovendien stevig vastgemaakt, zodat ze niet kan opstaan uit de rolstoel, ronddwalen en vallen. Er zitten vetvlekken op. Door het blad heen is haar beige pantalon zichtbaar,  helemaal schoon en kreukvrij.

‘Negentienhoeveel is het?’ vraagt hij aan haar kleindochter, die op een te hoge zadelkruk aan haar andere kant zit. ‘Al 2012? Dan ben ik, even nadenken, ik ben van 1918, tachtig plus twaalf, twee, dan ben ik al 94 jaar. Hoe heb ik zo oud kunnen worden? Dat had ik nooit kunnen denken, ongelooflijk’. Hij kijkt naar zijn metgezellin, haalt zijn rechterhand van de hare en streelt haar schouder. ‘En zij is dan 92, want ze is twee jaar jonger dan ik.’
Hij is even stil en glimlacht dan weer, een brede glimlach die een rechte, blanke rij kunsttanden toont. ‘We hebben mekaar op het kerkhof ontmoet. Zij was al weduwe en ik had ook al twee vrouwen begraven. We zochten mekaar daarna  weer op, op zoek naar gezelschap, hè? En we zijn altijd samen gebleven.’ Opnieuw een handkus. ‘Omdat we nog samen zijn ben ik toch wel gelukkig. Als we maar bij mekaar zijn.’
De oude dame heeft geen aandacht voor hem of voor zijn liefdevolle behandeling van haar linkerhand. Haar eigen opmerkingen komen met grote tussenpozen en hebben geen relatie tot zijn woorden. ‘De kinderen zijn nog thuis’, zegt ze, en laat opnieuw haar hoofd zakken.
Hij praat er doorheen. ‘Welk jaar is het? 2012? Dan ben ik, even rekenen hoor. Ik ben dan 94 jaar oud! Wat een leeftijd. En zij is 92, want ze is twee jaar jonger.’ Hij neemt haar hand nog wat steviger tussen de zijne en aait, streelt, wrijft. ‘We ontmoetten elkaar in het zwembad, daar gingen we altijd zwemmen en dan praatten we wat na.’
‘De Waterthor, toch, bij de Thorbeckelaan?’ probeert haar kleindochter, voor wie het verhaal niet nieuw is. ‘Die staat er nog steeds.’
Hij knikt vaag. ‘Ja, ja’.

De oude mevrouw heft haar hoofd, zegt weer wat en zakt weer ineen. De kleindochter heeft het niet verstaan. Ze buigt zich vanaf haar zadelkruk omlaag naar het plastic blad van de rolstoel, zo ver dat ze haar grootmoeder recht aan kan kijken. Die kijkt terug, met ogen die groter lijken dan ooit en zo onbevangen als die van een klein meisje. De kleindochter glimlacht, maar zegt niets. Ze heeft geen woorden meer die kunnen aankomen, ze zouden terugrollen als knikkers tegen een muur zonder holte.

Dan beweegt de oude vrouw. Ze heft een verrassend stabiele hand en legt hem tegen de wang van haar kleindochter. Glimlachend en met heldere stem zegt ze twee duidelijke verstaanbare woorden: ‘Lekker bekkie’.
Dan zakt haar hand weer, en met haar hand zakt ook haar hoofd. Haar blik is weer leeg en even later lijkt ze te slapen. De oude heer en de kleindochter kijken elkaar aan, tot zij zich bukt om een papieren zakdoekje in haar tas te zoeken.

Advertenties

Schaatsverhaal in bundel 50 jaar Groeistad Zoetermeer

Mijn verhaal ‘Schaatsen op de Schinkel’ is opgenomen in de verhalenbundel ‘50 jaar Groeistad Zoetermeer’, dit naar aanleiding van de gelijkluidende schrijfwedstrijd. Volgens het jurycommentaar behoorde het verhaal tot de drie literair sterkste inzendingen. “Goed geschreven in heldere taal en met sprekende beelden voor de lezer”, aldus de jury. “Echt een stukje proza en favoriet bij een van de juryleden”.
Het verhaal was niet Zoetermeer-specifiek genoeg om met een prijs naar huis te gaan, maar omdat het zo prachtig was geschreven is het toch geselecteerd voor de bundel, volgens het  jurycommentaar. Prijs of geen prijs, dat was erg leuk om te horen.

Verhaal: Schaatsen op de Schinkel

Mijn schaatsen bungelen aan mijn hand. Ik loop zo snel dat ze heen en weer zwaaien. De  punten van de ijzers prikken bij iedere zwaai in mijn bovenbeen. Als de beschermers er nog omheen hadden gezeten was dat niet zo pijnlijk geweest, maar die draag ik in mijn andere hand. Ik stop niet om ze vast te maken, daar heb ik geen tijd voor. Ik ga schaatsen!

De Schinkel is stijfbevroren. De brede sloot krioelt van kinderen in felgekleurde jacks en volwassenen met wollen sjaals. We wonen hier nog niet zo lang en ik ken niemand. Ik ga zitten op de kant, trek mijn oude leren schoenen uit en probeer mijn voeten in de schaatsen te krijgen. Het lukt niet, de veters zitten nog helemaal strak. Terwijl ik veter voor veter lostrek voel ik de eerste steken van de vrieskou in mijn tenen. Snel nou, los met die dingen.
De kunstschaatsen zijn tweedehands maar bijna nieuw,  het leer is nog stug en mooi wit. Eindelijk lukt het me mijn voeten erin te wurmen. Ik rijg en strik de onhandig lange veters, denk aan de instructies van mijn moeder – ‘goed strak, Cat!’, maak ze los en strik ze opnieuw.
Dan sta ik wankelend op. Ik kijk naar de andere schaatsers,  vooral naar de voeten van de meisjes en hun moeders. Sommige meisjes dragen schaatsen die zo vergeeld zijn dat ze beige lijken. Ik heb een vergenoegd soort medelijden met ze.

Ik zet af en zwier over het ijs, mijn armen een beetje gespreid. De twee staarten in mijn haar wapperen in de wind. Ik schaats in bochten om de kleine kinderen met hun glij-ijzertjes, bewonder een ouder paar dat sierlijk in de pas schaatst en zie dan een leeg stuk ijs. Als ik me buk en hard afzet op het ijs schiet ik vooruit. Aan de ene oever flitst het stadsparkje achter de Wolfertstraat voorbij, aan de andere oever de Schinkelweg.
Dan blijft mijn schaats steken op een dikke rietstengel. Ik schiet met de andere voet ver door, land op mijn rug en het volgende moment voel ik ijskoud water onder mijn kuit. Ik probeer op handen en billen terug te krabbelen, maar het ijs is te glad en ik glijd door naar een wak tussen het riet.
Kleine handen grijpen mijn arm en trekken me terug. Ik kijk om, in de ogen van een meisje van een jaar of acht, mijn eigen leeftijd. Ze glimlacht breed. Haar spierwitte tanden en grote bos zwarte krullen vallen me op. ‘Bedankt’, hijg ik, ‘ik schrok me rot’.
‘Graag gedaan! Heb je pijn?’ Als ik nee schud, draait ze zich om en schaatst in een half rondje om me heen. Haar schaatsen zijn  bruin verkleurd en gescheurd, maar ze is wel snel.
Aan de kant staat een ander meisje strak naar haar te kijken. Ze draagt geen schaatsen, maar rode suède laarsjes. ‘Kom nou, Badia!’ roept ze. ‘Het is allang mijn beurt!’ Ze schopt haar laarzen uit en gaat demonstratief op de sneeuw zitten. ‘Mijn beurt’, herhaalt ze, ‘doe ze nou uit.’

Even later zijn de rollen omgedraaid. Badia zit aan de kant en trekt de rode laarzen over haar voeten, het andere meisje rijdt wankele pirouettes op de stokoude schaatsen.
Ik schuifel verlegen naar Badia toe. ‘Hoi’, zeg ik.
‘Hoi, zegt ze terug. We zijn even stil.
‘Wil je delen?’ vraag ik. Ik steek een van mijn voeten uit om aan te geven wat ik bedoel.
‘Delen?’ Ze kijkt me verbaasd aan.
‘Ja, dan nemen we allebei één schaats. Leuk joh, dan kan je met je andere voet afzetten op het ijs.’
Haar gezicht klaart op. ‘Ja, goed!’
Als ik naast haar neerplof en de strakke veters van mijn rechterschaats lospeuter, vraagt ze mijn naam. ‘Cat’, zeg ik.
‘Ik heet Badia. Hier, geef maar.’ Mijn rechterschaats wisselt van eigenaar en de rode laarzen gaan aan onze kousenvoeten.  We komen overeind, wiebelen hevig op onze ene schaats, grijpen ons aan elkaar vast en even later hinkelschaatsen we weg.

Na twintig baantjes over de Schinkel kunnen we niet meer.  Badia’s wangen zijn knalrood, ik voel die van mij prikken en gloeien. Fahiha, haar zusje, lacht om ons maar ook zij staat te hijgen op het ijs.
‘Wacht even’, roep ik, en haal mijn leren schoenen op van de overkant. Fahiha is al, zomaar op haar ijzers, de Schinkelweg overgestoken naar een van de smalle, oude huizen die in een rijtje naast elkaar staan.  Badia geeft me mijn andere schaats terug en trekt aan mijn arm. ‘Kom mee naar ons huis, gaan we nana drinken!’
‘Oké!’ antwoord ik, ook al heb ik geen idee wat nana is.
In de kleine hal van hun huis moet ik eerst mijn schoenen uittrekken. Badia loopt me voor naar binnen, verdwijnt in de keuken en komt terug met een paar glazen dampende geelgroene thee. Ik heb nog nooit thee in een glas gezien,  mijn moeder gebruikt altijd gebloemde theekopjes.
De eerste slok van de hete pepermuntthee is een sensatie. Zó zoet en toch zó fris. ‘Lekker!’, roep ik. Badia en Fahiha giechelen. Hun moeder steekt haar hoofd om de keukendeur en glimlacht breed naar me. Een van haar voortanden is glanzend goud. Onder haar geborduurde hoofddoek bungelt een lange donkere vlecht.  ‘Eten?’ vraagt ze. Ik schud mijn hoofd. Ze vraagt het nog een paar keer, dringender, gebarend met haar handen. ‘Eten!’
‘Mijn moeder kent niet zoveel Nederlands’, zegt Badia. ‘Ze wil je gewoon een stukje brood geven, wij krijgen ook. ‘ Even later zitten we alle drie met een plat, driehoekig stuk witbrood in onze  handen. Het ruikt zoet en er zit een dikke laag pindakaas op. Met onze tanden scheuren we stukken van de stevige korst.

Als ik een half uur later met een volle buik naar huis ga, hebben we al afgesproken voor morgen. En overmorgen. En ook de dag daarna. Deze winter hoef ik niet meer alleen te schaatsen.